Польська фразеологія
Тип: На вибір студента
Кафедра: польської філології
Навчальний план
| Семестр | Кредити | Звітність |
| 3 | 3 | Залік |
Лекції
| Семестр | К-сть годин | Лектор | Група(и) |
| 3 | 32 | доцент Лозинська О. | ФЛк-21 |
Опис курсу
Результати навчання:
знати:
обов’язкові та периферійні ознаки фразеологічної одиниці; можливості широкого та вузького розуміння фразеології як науки; історію розвитку фразеології в Польщі, напрями фразеологічних досліджень; відмінності між фразеологізмом, словом і вільним словосполученням; класифікації фразеологізмів на основі різних критеріїв; відмінності між функціональною і системною фразеологією; вчення про три аспекти значення фразеологізмів – сигніфікативний, денотативний, конотативний; польські фразеологічні словники; особливості представлення значень фразеологізмів у польських фразеологічних словниках та словниках інших типів; поняття фразеологічної норми, фразеологічної інновації, фразеологічних помилок; поняття фразеологічної варіантності; типи фразеологічних інновацій; функції фразеологічних інновацій; місце та роль фразеології у викладанні польської мови як іноземної; роль електронних корпусів текстів у дослідженнях у галузі сучасної польської фразеології.
вміти:
ідентифікувати фразеологізми в тексті; вживати фразеологізми у різних стилях мовлення; ідентифікувати в текстах фразеологічні інновації; визначати функції фразеологічних інновацій у текстах різних типів; відрізняти функціонально виправдані інновації від фразеологічних помилок; користуватися словниками різних типів, що вміщують фразеологізми; виявляти й аналізувати фразеологізми в електронних корпусах текстів польської мови; аналізувати різні типи словникових дефініцій фразеологізмів, порівнювати особливості семантизації значень тих самих фразеологізмів у різних словниках; відчитувати інформацію денотативного і конотативного характеру з контекстних дефініцій фразеологізмів; самостійно створювати дефініції фразеологізмів; визначати ознаки фразеологізмів; визначати типи фразеологізмів, залежно від семантичних, структурних і функціональних критеріїв поділу; застосовувати знання з фразеології в лінгводидактичній практиці.
Рекомендована література
Основна:
- Bąba S. Frazeologia polska. Studia i szkice. Poznań, 2009.
- Bąba S. Innowacje frazeologiczne współczesnej polszczyzny. Poznań, 1989.
- Bąba S., Liberek J. Ze studiów nad frazeologią współczesnego języka polskiego. Poznań, 2011.
- Buttler D. Zasób frazeologiczny języka. [W:] D. Buttler. Język i my 2. Podręcznik do języka polskiego dla szkół średnich. Warszawa, 1999. S. 177-197.
- Dziamska-Lenart G. Z zagadnień defrazeologizacji stałych związków wyrazowych. [W:] Z zagadnień frazeologii, stylistyki i kultury języka. Red. S. Bąba i P. Fliciński. Poznań, 2006. S. 33-43.
- [W:] Język polski. Kompendium. Red. M. Derwojedowa, H. Karaś i D. Kopcińska. Warszawa, 2005. S. 507-513.
- Kania S. Frazeologia. [W:] S. Kania, J. Tokarski. Zarys leksykologii i leksykografii polskiej. Warszawa, 1984. S. 208-220.
- Krawczuk A. Podstawowe zagadnienia frazeologii. Pojęcie frazeologizmu. Klasyfikacje frazeologizmów. [W:] А. Кравчук Лексикологія і культура польської мови. Т. І: Лексикологія, фразеологія, лексикографія. Київ, 2011. С. 248-272.
- Krawczuk A. Wybrane zagadnienia poprawności frazeologicznej. Innowacje frazeologiczne w języku polskim. Tendencje rozwoju polskiej frazeologii. [W:] А. Кравчук Лексикологія і культура польської мови. Т. ІI: Культура мови. Київ, 2011. С. 388-421.
- Lewicki A. M., Pajdzińska A. Frazeologia. [W:] Współczesny język polski. Red. J. Bartmiński. Lublin, 2001. S. 315-333.
- Kurkowska H., Skorupka S. Frazeologia. [W:] H. Kurkowska, S. Skorupka. Stylistyka polska. Zarys. Warszawa, 1959. S. 151-182.
- Nowakowska A. Podstawowe pojęcia frazeologii; Status jednostek frazeologicznych w obrębie konstrukcji wielowyrazowych. [W:] A. Nowakowska. Świat roślin w polskiej frazeologii. Wrocław, 2005. S. 19-45.
- Perspektywy współczesnej frazeologii polskiej. Artystyczny potencjał frazeologii / Pod red. G. Dziamska-Lenart, J. Liberka, K. Skibskiego. – Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2021.
- Przybylska R. Związki frazeologiczne; Przysłowia. [W:] R. Przybylska. Wstęp do nauki o języku polskim. Podręcznik dla szkół wyższych. Kraków, 2003. S. 175-179.
- Żmigrodzki P. Pojęcie związku frazeologicznego wobec ustaleń teoretycznych współczesnego językoznawstwa; Słowniki frazeologiczne. [W:] P. Żmigrodzki. Wprowadzenie do leksykografii polskiej. Katowice, 2003. S. 100-103; S. 187-192.
Додаткова
- Кравчук А., 2010, Фразеологія у викладанні польської мови як
іноземної, [в:]: К. Іваночко, та ін. (ред.), Мовознавчі студії. Випуск 2. Фразеологізм і слово у тексті і словнику (За матеріалами Всеукраїнської наукової конференції на пошану 75-річчя від дня народження професора Мар’яна Демського),
Дрогобич, s. 214–219.
- Левченко О. Фразеологічна символіка: лінгвокультурологічний аспект. Львів, 2005.
- Лозинська О.Г. Образ пихатої людини в українській і польській фразеології // SLAVIA ORIENTALIS. – 2023. – T. LXXII. – NR 2. – S. 387-398. [доступ: https://journals.pan.pl/Content/128432/PDF/2023-02-SOR-11.pdf]. (Scopus)
- Тепляков І. М. Фразеологічна семантика (на матеріалі деяких слов’янських мов) / І. М. Тепляков // Проблеми слов’янознавства. – 2005. – № 55. – С. 156–163.
- Bańko M. Granice frazeologii. [W:] M. Bańko. Z pogranicza leksykografii i językoznawstwa. Warszawa, 2001. S. 149-153.
- Bąba S. Struktura normy frazeologicznej. [W:] Z problemów frazeologii polskiej i słowiańskiej. T. 3. Red. M. Basaj i D. Rytel. Wrocław etc., 1985. S. 87-105.
- Buttler D. Frazeologia polska. Ćwiczenia dla cudzoziemców. Warszawa, 1975.
- Buttler D. Neologizmy frazeologiczne. [W:] D. Buttler. Polski dowcip językowy. Warszawa, 2001. S. 215-222.
- Buttler D. Norma, uzus i kodyfikacja w dziedzinie stałych związków wyrazowych. [W:] Z problemów frazeologii polskiej i słowiańskiej. T. 3. Red. M. Basaj i D. Rytel. Wrocław etc., 1985. S. 73-
- Buttler , Satkiewicz H. O typach błędów frazeologicznych. [W:]
„Poradnik Językowy”. 1960. Z. 1. S. 12-29; Z. 2. S. 49-67.
- Chlebda W. Frazeologia polska minionego wieku. [W:] Polszczyzna XX wieku: Ewolucja i perspektywy rozwoju. Red. S. Dubisz i S. Gajda. Warszawa, 2001. S. 155-165.
- Chlebda W. Frazeologia. [W:] Najnowsze dzieje języków słowiańskich. Język Red. S. Gajda. Opole, 2001. S. 178- 206.
- Chlebda W. Skrzydlate słowa w rodzinie pojęć frazeologicznych. [W:] W. Chlebda. Szkice o skrzydlatych słowach. Interpretacje lingwistyczne. Opole, 2005. S. 45-155.
- Dziamska-Lenart O tematycznych słownikach frazeologicznych języka polskiego. [W:] Kształtowanie się wzorów i wzorców językowych. Red. A. Piotrowicz, K. Skibski i M. Szczyszek. Poznań, 2009. S. 189-197.
- Fliciński P. Frazeologia w Wielkim słowniku języka polskiego a zasób związków idiomatycznych współczesnej polszczyzny. [W:] Nowe studia leksykograficzne 2. Red. P. Żmigrodzki i R. Przybylska. Kraków, 2008. S. 105-116.
- Fliciński P. Wybrane frazeologizmy „sportowe” w normie użytkowej współczesnej polszczyzny. [W:] Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza. XIII (XXXIII). Poznań,
- 31-49.
- Grochowski M. Zagadnienia frazeologii. [W:] M. Grochowski. Zarys leksykologii i leksykografii. Zagadnienia synchroniczne. Toruń, 1982. S. 23-28.
- Kajetanowicz Ćwiczenia frazeologiczne. [W:] H. Kajetanowicz. Licz się ze słowami. Ćwiczenia leksykalne i frazeologiczne. Gdańsk, 1998. S. 67-90.
- Kurkiewicz J. Frazemy w Wielkim słowniku języka polskiego – zasady doboru, źródła i schemat opisu. [W:] Nowe studia leksykograficzne 2. Red. P. Żmigrodzki i R. Przybylska. Kraków, 2008. S. 61-72.
Lusińska A. Reklama a frazeologia. Teksty reklamowe jako źródło nowych frazeologizmów. Toruń, 2007.
- Lozynska O. Jednostki ekspansywne w zasobie polskiej frazeologii kinematycznej określającej emocje // Respectus Philologicus, 2024, 46 (51), s. 24–35. (DOI: http://dx.doi.org/10.15388/RESPECTUS.2024.46(51).2(Scopus).
- Majkowska G. Klasyfikacja semantyczna zamierzonych modyfikacji związków frazeologicznych. [W:] Z problemów frazeologii polskiej i słowiańskiej V. Red. M. Basaj i D. Rytel. Wrocław, 1988. S. 143-163.
- Markowski Posługiwanie się związkami frazeologicznymi. [W:]
- Klebanowska, W. Kochański, A. Markowski. O dobrej i złej polszczyźnie. Warszawa, 1985. S. 297-314.
- Markowski A. Zagadnienia poprawności leksykalnej – najważniejsze kwestie. [W:] A. Markowski. Kultura języka polskiego. Zagadnienia leksykalne. Warszawa, 2005. S.156- 274.
- Mosiołek-Kłosińska K. Poprawność frazeologiczna. [W:] Formy i normy, czyli poprawna polszczyzna w Red. K. Mosiołek- Kłosińska. Warszawa, 2001. S. 90-95.
Інформаційні ресурси:
Narodowy Korpus Języka Polskiego // http://nkjp.pl
Madeja Agnieszka, Malejka Jagna, Smereczniak Małgorzata, Schniggenfittig Brigitte. FRAZPOL. Frazeologia polska. Komputerowy program wspomagający naukę języka polskiego. Katowice 2009.
https://sjp.pwn.pl/poradnia/lista/frazeologia;8.html
https://www.youtube.com/watch?v=OtCIpUZHqak
https://www.polskieradio.pl/24/289/Artykul/279207,Mowic-fruwajaco
https://czasdzieci.pl/quizy/quiz,79984-przyslowia.html
https://www.youtube.com/watch?v=q8-l4jwirCQ
https://www.youtube.com/watch?v=OqPqLUH2_Uk