Польська фразеологія

Тип: На вибір студента

Кафедра: польської філології

Навчальний план

СеместрКредитиЗвітність
33Залік

Лекції

СеместрК-сть годинЛекторГрупа(и)
332доцент Лозинська О.ФЛк-21

Опис курсу

Результати навчання:

знати:

обов’язкові та периферійні ознаки фразеологічної одиниці; можливості широкого та вузького розуміння фразеології як науки; історію розвитку фразеології в Польщі, напрями фразеологічних досліджень; відмінності між фразеологізмом, словом і вільним словосполученням; класифікації фразеологізмів на основі різних критеріїв; відмінності між функціональною і системною фразеологією; вчення про три аспекти значення фразеологізмів – сигніфікативний, денотативний, конотативний; польські фразеологічні словники; особливості представлення значень фразеологізмів у польських фразеологічних словниках та словниках інших типів; поняття фразеологічної норми, фразеологічної інновації, фразеологічних помилок; поняття фразеологічної варіантності; типи фразеологічних інновацій; функції фразеологічних інновацій; місце та роль фразеології у викладанні польської мови як іноземної; роль електронних корпусів текстів у дослідженнях у галузі сучасної польської фразеології.

вміти:

ідентифікувати фразеологізми в тексті; вживати фразеологізми у різних стилях мовлення; ідентифікувати в текстах фразеологічні інновації; визначати функції фразеологічних інновацій у текстах різних типів; відрізняти функціонально виправдані інновації від фразеологічних помилок; користуватися словниками різних типів, що вміщують фразеологізми; виявляти й аналізувати фразеологізми в електронних корпусах текстів польської мови; аналізувати різні типи словникових дефініцій фразеологізмів, порівнювати особливості семантизації значень тих самих фразеологізмів у різних словниках; відчитувати інформацію денотативного і конотативного характеру з контекстних дефініцій фразеологізмів; самостійно створювати дефініції фразеологізмів; визначати ознаки фразеологізмів; визначати типи фразеологізмів, залежно від семантичних, структурних і функціональних критеріїв поділу; застосовувати знання з фразеології в лінгводидактичній практиці.

Рекомендована література

Основна:

  1. Bąba S. Frazeologia polska. Studia i szkice. Poznań, 2009.
  2. Bąba S. Innowacje frazeologiczne współczesnej polszczyzny. Poznań, 1989.
  3. Bąba S., Liberek J. Ze studiów nad frazeologią współczesnego języka polskiego. Poznań, 2011.
  4. Buttler D. Zasób frazeologiczny języka. [W:] D. Buttler. Język i my 2. Podręcznik do języka polskiego dla szkół średnich. Warszawa, 1999. S. 177-197.
  5. Dziamska-Lenart G. Z zagadnień defrazeologizacji stałych związków wyrazowych. [W:] Z zagadnień frazeologii, stylistyki i kultury języka. Red. S. Bąba i P. Fliciński. Poznań, 2006. S. 33-43.
  6. [W:] Język polski. Kompendium. Red. M. Derwojedowa, H. Karaś i D. Kopcińska. Warszawa, 2005. S. 507-513.
  7. Kania S. Frazeologia. [W:] S. Kania, J. Tokarski. Zarys leksykologii i leksykografii polskiej. Warszawa, 1984. S. 208-220.
  8. Krawczuk A. Podstawowe zagadnienia frazeologii. Pojęcie frazeologizmu. Klasyfikacje frazeologizmów. [W:] А. Кравчук Лексикологія і культура польської мови. Т. І: Лексикологія, фразеологія, лексикографія. Київ, 2011. С. 248-272.
  9. Krawczuk A. Wybrane zagadnienia poprawności frazeologicznej. Innowacje frazeologiczne w języku polskim. Tendencje rozwoju polskiej frazeologii. [W:] А. Кравчук Лексикологія і культура польської мови. Т. ІI: Культура мови. Київ, 2011. С. 388-421.
  10. Lewicki A. M., Pajdzińska A. Frazeologia. [W:] Współczesny język polski. Red. J. Bartmiński. Lublin, 2001. S. 315-333.
  11. Kurkowska H., Skorupka S. Frazeologia. [W:] H. Kurkowska, S. Skorupka. Stylistyka polska. Zarys. Warszawa, 1959. S. 151-182.
  12. Nowakowska A. Podstawowe pojęcia frazeologii; Status jednostek frazeologicznych w obrębie konstrukcji wielowyrazowych. [W:] A. Nowakowska. Świat roślin w polskiej frazeologii. Wrocław, 2005. S. 19-45.
  13. Perspektywy współczesnej frazeologii polskiej. Artystyczny potencjał frazeologii / Pod red. G. Dziamska-Lenart, J. Liberka, K. Skibskiego. – Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2021.
  14. Przybylska R. Związki frazeologiczne; Przysłowia. [W:] R. Przybylska. Wstęp do nauki o języku polskim. Podręcznik dla szkół wyższych. Kraków, 2003. S. 175-179.
  15. Żmigrodzki P. Pojęcie związku frazeologicznego wobec ustaleń teoretycznych współczesnego językoznawstwa; Słowniki frazeologiczne. [W:] P. Żmigrodzki. Wprowadzenie do leksykografii polskiej. Katowice, 2003. S. 100-103; S. 187-192.

Додаткова

 

  1. Кравчук А., 2010, Фразеологія у викладанні польської мови як

іноземної, [в:]: К. Іваночко, та ін. (ред.), Мовознавчі студії. Випуск 2. Фразеологізм і слово у тексті і словнику (За матеріалами Всеукраїнської наукової конференції на пошану 75-річчя від дня народження професора Мар’яна Демського),

Дрогобич, s. 214–219.

  1. Левченко О.                Фразеологічна                 символіка: лінгвокультурологічний аспект. Львів, 2005.
  2. Лозинська О.Г. Образ пихатої людини в українській і польській фразеології // SLAVIA ORIENTALIS. – 2023. – T. LXXII. – NR 2. – S. 387-398. [доступ: https://journals.pan.pl/Content/128432/PDF/2023-02-SOR-11.pdf]. (Scopus)
  3. Тепляков І. М. Фразеологічна семантика (на матеріалі деяких слов’янських мов) / І. М. Тепляков // Проблеми слов’янознавства. – 2005. – № 55. – С. 156–163.
  4. Bańko M. Granice frazeologii. [W:] M. Bańko. Z pogranicza leksykografii i językoznawstwa. Warszawa, 2001. S. 149-153.
  5. Bąba S. Struktura normy frazeologicznej. [W:] Z problemów frazeologii polskiej i słowiańskiej. T. 3. Red. M. Basaj i D. Rytel. Wrocław etc., 1985. S. 87-105.
  6. Buttler D. Frazeologia polska. Ćwiczenia dla cudzoziemców. Warszawa, 1975.
  7. Buttler D. Neologizmy frazeologiczne. [W:] D. Buttler. Polski dowcip językowy. Warszawa, 2001. S. 215-222.
  8. Buttler D. Norma, uzus i kodyfikacja w dziedzinie stałych związków wyrazowych. [W:] Z problemów frazeologii polskiej i słowiańskiej. T. 3. Red. M. Basaj i D. Rytel. Wrocław etc., 1985. S. 73-
  9. Buttler , Satkiewicz H. O typach błędów frazeologicznych. [W:]

„Poradnik Językowy”. 1960. Z. 1. S. 12-29; Z. 2. S. 49-67.

  1. Chlebda W. Frazeologia polska minionego wieku. [W:] Polszczyzna XX wieku: Ewolucja i perspektywy rozwoju. Red. S. Dubisz i S. Gajda. Warszawa, 2001. S. 155-165.
  2. Chlebda W. Frazeologia. [W:] Najnowsze dzieje języków słowiańskich. Język Red. S. Gajda. Opole, 2001. S. 178- 206.
  3. Chlebda W. Skrzydlate słowa w rodzinie pojęć frazeologicznych. [W:] W. Chlebda. Szkice o skrzydlatych słowach. Interpretacje lingwistyczne. Opole, 2005. S. 45-155.
  4. Dziamska-Lenart O tematycznych słownikach frazeologicznych języka polskiego. [W:] Kształtowanie się wzorów i wzorców językowych. Red. A. Piotrowicz, K. Skibski i M. Szczyszek. Poznań, 2009. S. 189-197.
  5. Fliciński P. Frazeologia w Wielkim słowniku języka polskiego a zasób związków idiomatycznych współczesnej polszczyzny. [W:] Nowe studia leksykograficzne 2. Red. P. Żmigrodzki i R. Przybylska. Kraków, 2008. S. 105-116.
  6. Fliciński P. Wybrane frazeologizmy „sportowe” w normie użytkowej współczesnej polszczyzny. [W:] Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza. XIII (XXXIII). Poznań,
  7. 31-49.
  8. Grochowski M. Zagadnienia frazeologii. [W:] M. Grochowski. Zarys leksykologii i leksykografii. Zagadnienia synchroniczne. Toruń, 1982. S. 23-28.
  9. Kajetanowicz Ćwiczenia frazeologiczne. [W:] H. Kajetanowicz. Licz się ze słowami. Ćwiczenia leksykalne i frazeologiczne. Gdańsk, 1998. S. 67-90.
  10. Kurkiewicz J. Frazemy w Wielkim słowniku języka polskiego – zasady doboru, źródła i schemat opisu. [W:] Nowe studia leksykograficzne 2. Red. P. Żmigrodzki i R. Przybylska. Kraków, 2008. S. 61-72.

Lusińska A. Reklama a frazeologia. Teksty reklamowe jako źródło nowych frazeologizmów. Toruń, 2007.

  1. Lozynska O. Jednostki ekspansywne w zasobie polskiej frazeologii kinematycznej określającej emocje // Respectus Philologicus, 2024, 46 (51), s. 24–35. (DOI: http://dx.doi.org/10.15388/RESPECTUS.2024.46(51).2(Scopus).
  2. Majkowska G. Klasyfikacja semantyczna zamierzonych modyfikacji związków frazeologicznych. [W:] Z problemów frazeologii polskiej i słowiańskiej V. Red. M. Basaj i D. Rytel. Wrocław, 1988. S. 143-163.
  3. Markowski Posługiwanie się związkami frazeologicznymi. [W:]
  4. Klebanowska, W. Kochański, A. Markowski. O dobrej i złej polszczyźnie. Warszawa, 1985. S. 297-314.
  5. Markowski A. Zagadnienia poprawności leksykalnej – najważniejsze kwestie. [W:] A. Markowski. Kultura języka polskiego. Zagadnienia leksykalne. Warszawa, 2005. S.156- 274.
  6. Mosiołek-Kłosińska K. Poprawność frazeologiczna. [W:] Formy i normy, czyli poprawna polszczyzna w Red. K. Mosiołek- Kłosińska. Warszawa, 2001. S. 90-95.

 Інформаційні ресурси:

Narodowy Korpus Języka Polskiego // http://nkjp.pl

Madeja Agnieszka, Malejka Jagna, Smereczniak Małgorzata, Schniggenfittig Brigitte. FRAZPOL. Frazeologia polska. Komputerowy program wspomagający naukę języka polskiego. Katowice 2009.

https://sjp.pwn.pl/poradnia/lista/frazeologia;8.html

https://www.youtube.com/watch?v=OtCIpUZHqak

https://www.polskieradio.pl/24/289/Artykul/279207,Mowic-fruwajaco

https://czasdzieci.pl/quizy/quiz,79984-przyslowia.html

https://www.youtube.com/watch?v=q8-l4jwirCQ

https://www.youtube.com/watch?v=OqPqLUH2_Uk

https://www.youtube.com/watch?v=MkOdYJSLRUs

http://leksykografia.uw.edu.pl/

Робоча програма

Завантажити робочу програму

Силабус:

Завантажити силабус

Силабус: Силабус Польська фразеологія_2025-2026

Завантажити силабус